Công ty A bán một lô hàng trị giá hơn 3 triệu USD cho công ty B ở châu Âu theo mẫu đã trao. Hàng giao xong thì 3 tháng sau, công ty B có thư khiếu nại, đòi bồi thường mỗi tấn hàng 1.000 USD với lý do là giám đốc chi nhánh của họ ở cảng đến đã báo cáo là hàng giao không đúng mẫu. Tổng số tiền đòi bồi thường đến gần 1 triệu USD.
Tuy công ty A và B đã quen biết nhau qua một số hợp đồng mua bán suôn sẻ trước đây, nhưng lần này, công ty A rất lúng túng bởi không lưu giữ bản mẫu và cũng không gửi bản mẫu nào cho cơ quan kiểm nghiệm ở Việt Nam. Vì vậy, A lập tức có thư đề nghị B gửi lại mẫu hàng để xác định vấn đề và còn phân trần: "Có một phần hàng làm bằng thủ công, còn lại làm bằng máy nên sản phẩm có thể không đồng đều. Nhưng mức bồi thường như vậy là quá cao. Đề nghị giảm xuống ở mức 500.000 USD".
Kết quả như thế nào còn tùy thuộc vào sự thương lượng, tùy thuộc ở ý đồ gây dựng mối quan hệ làm ăn giữa 2 bên. Nhưng qua đây, các luật sư, trọng tài viên quốc tế đã có thể chỉ ra một số sai sót của công ty A.
- Một là, bán hàng theo mẫu mà không lưu mẫu, cũng không gửi một mẫu cho một cơ quan trung lập (thường là công ty giám định, kiểm nghiệm) để làm bằng là trái với tập quán thương mại quốc tế.
- Hai là, bên B mới chỉ báo nhận xét của giám đốc chi nhánh của họ, chứ chưa phải là kết luận của cơ quan giám định nước họ, mà A đã thừa nhận như trên là quá vội vàng và sơ hở. Lẽ ra, công ty A cần yêu cầu đối phương nêu đầy đủ lý lẽ và xuất trình các tài liệu có giá trị pháp lý rồi mới đề xuất xử lý. Và từ trường hợp này, các chuyên gia ngoại thương nhắc lại "nguyên lý" bán hàng theo mẫu như sau:
+/ Mẫu hàng kèm theo hợp đồng phải giống hàng muốn bán; cần hết sức tránh giao mẫu tốt hơn hàng thực tế để hy vọng bán được hàng. Làm như vậy sẽ rủi ro lớn và thiệt nhiều bề. Mẫu phải làm 3 bản giống nhau, một gửi cho người mua, một gửi cho cơ quan trung lập để làm bằng và một để người bán lưu giữ.
Mua và bán hàng theo mẫu là một phương thức phổ biến, không chỉ áp dụng nhiều đối với mặt hàng nông, lâm sản mà còn thường dùng cho cả những mặt hàng xăng dầu, hóa chất, mỹ phẩm... Vì vậy, trong ngoại thương hiện nay, ngoài mẫu ra, trong hợp đồng các bên vẫn cần có thỏa thuận về những thông số cơ bản về phẩm cấp hàng hóa, nghĩa là mẫu chỉ ích dụng cho những gì chưa có thể lượng hoá được trong hợp đồng như màu sắc, mùi vị... hoặc đối với mặt hàng dễ bị biến chất trong quá trình vận chuyển mà thôi.
Tuy công ty A và B đã quen biết nhau qua một số hợp đồng mua bán suôn sẻ trước đây, nhưng lần này, công ty A rất lúng túng bởi không lưu giữ bản mẫu và cũng không gửi bản mẫu nào cho cơ quan kiểm nghiệm ở Việt Nam. Vì vậy, A lập tức có thư đề nghị B gửi lại mẫu hàng để xác định vấn đề và còn phân trần: "Có một phần hàng làm bằng thủ công, còn lại làm bằng máy nên sản phẩm có thể không đồng đều. Nhưng mức bồi thường như vậy là quá cao. Đề nghị giảm xuống ở mức 500.000 USD".
Kết quả như thế nào còn tùy thuộc vào sự thương lượng, tùy thuộc ở ý đồ gây dựng mối quan hệ làm ăn giữa 2 bên. Nhưng qua đây, các luật sư, trọng tài viên quốc tế đã có thể chỉ ra một số sai sót của công ty A.
- Một là, bán hàng theo mẫu mà không lưu mẫu, cũng không gửi một mẫu cho một cơ quan trung lập (thường là công ty giám định, kiểm nghiệm) để làm bằng là trái với tập quán thương mại quốc tế.
- Hai là, bên B mới chỉ báo nhận xét của giám đốc chi nhánh của họ, chứ chưa phải là kết luận của cơ quan giám định nước họ, mà A đã thừa nhận như trên là quá vội vàng và sơ hở. Lẽ ra, công ty A cần yêu cầu đối phương nêu đầy đủ lý lẽ và xuất trình các tài liệu có giá trị pháp lý rồi mới đề xuất xử lý. Và từ trường hợp này, các chuyên gia ngoại thương nhắc lại "nguyên lý" bán hàng theo mẫu như sau:
+/ Mẫu hàng kèm theo hợp đồng phải giống hàng muốn bán; cần hết sức tránh giao mẫu tốt hơn hàng thực tế để hy vọng bán được hàng. Làm như vậy sẽ rủi ro lớn và thiệt nhiều bề. Mẫu phải làm 3 bản giống nhau, một gửi cho người mua, một gửi cho cơ quan trung lập để làm bằng và một để người bán lưu giữ.
Mua và bán hàng theo mẫu là một phương thức phổ biến, không chỉ áp dụng nhiều đối với mặt hàng nông, lâm sản mà còn thường dùng cho cả những mặt hàng xăng dầu, hóa chất, mỹ phẩm... Vì vậy, trong ngoại thương hiện nay, ngoài mẫu ra, trong hợp đồng các bên vẫn cần có thỏa thuận về những thông số cơ bản về phẩm cấp hàng hóa, nghĩa là mẫu chỉ ích dụng cho những gì chưa có thể lượng hoá được trong hợp đồng như màu sắc, mùi vị... hoặc đối với mặt hàng dễ bị biến chất trong quá trình vận chuyển mà thôi.
Nhận xét